Bệnh tiểu đường - phân loại, nguyên nhân và các phương pháp điều trị

Bệnh tiểu đường hay đái tháo đường là một tình trạng làm suy yếu khả năng xử lý lượng đường trong máu(đường huyết) của cơ thể. Tại Hoa Kỳ, ước tính số người trên 18 tuổi mắc bệnh đái tháo đường là 30,2 triệu người tương đương 27,9% đến 32,7% dân số. Nếu bệnh nhân tiểu đường không được theo dõi một cách cẩn thận và liên tục, có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, bao gồm đột quỵ và bệnh tim.

 

Có nhiều loại bệnh tiểu đường và với mỗi loại có một cách theo dõi và xử lý khác nhau. Không phải tất cả các dạng bệnh tiểu đường đều bắt nguồn do thừa cân hoặc có lối sống ít vận động. Trong thực tế, một số có nguyên nhân gần như là bẩm sinh (do gen, di truyền)

Mục lục


Các loại bệnh tiểu đường

Có ba loại tiểu đường chính: Loại 1(tiểu đường Type 1), loại 2(tiểu đường Type 2) và tiểu đường thai kỳ.

cac-loai-tieu-duong

Bệnh tiểu đường Type I

Còn được gọi là bệnh tiểu đường vị thành niên, loại này xảy ra khi cơ thể không sản xuất được Insulin . Những người mắc tiểu đường type I phụ thuộc vào insulin, có nghĩa là họ phải dùng insulin nhân tạo hàng ngày để sống.

Bệnh tiểu đường Type 2

Ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng insulin. Mặc dù cơ thể vẫn tạo ra insulin, không giống như loại I, các tế bào trong cơ thể không phản ứng với nó hiệu quả như trước đây. Đây là loại tiểu đường phổ biến nhất, theo Viện Tiểu đường và Bệnh tiêu hóa và Thận Quốc gia Hoa Kỳ, và nó có liên quan rất lớn đến tình trạng béo phì

Bệnh tiểu đường thai kỳ

Loại này xảy ra ở phụ nữ khi mang thai khi cơ thể có thể trở nên ít nhạy cảm hơn với insulin. Bệnh tiểu đường thai kỳ không xảy ra ở tất cả phụ nữ và thường hết sau khi sinh.

Các loại tiểu đường ít phổ biến hơn bao gồm tiểu đường monogen và tiểu đường liên quan đến xơ nang.

Tiền tiểu đường

Các bác sĩ đề cập đến một số người bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường khi lượng đường trong máu thường nằm trong khoảng 100 đến 125 miligam mỗi decilit (mg / dL).

tien-dai-thao-duong

Lượng đường trong máu bình thường nằm trong khoảng từ 70 đến 99 mg / dL, trong khi đó, người mắc bệnh tiểu đường sẽ có lượng đường trong máu cao hơn 126 mg / dL.

Mức tiền tiểu đường có nghĩa là đường huyết cao hơn bình thường nhưng không quá cao để tạo thành bệnh tiểu đường.

Tuy nhiên, những người tiền tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, mặc dù họ thường không gặp phải các triệu chứng của bệnh tiểu đường.

Các nguyên nhân Type 2 tiền tiểu đường là tương tự nhau. Chúng bao gồm:

  • thừa cân

  • tiền sử gia đình mắc bệnh tiểu đường

  • có một lipoprotein mật độ cao (HDL) cholesterol mức độ thấp hơn 40 mg / dL hoặc 50 mg / dL

  • tiền sử huyết áp cao

  • bị tiểu đường thai kỳ hoặc sinh con với cân nặng bé khi sinh hơn 4kg

  • tiền sử hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS)

  • là người gốc Phi, người Mỹ bản địa, người Mỹ Latinh hoặc người gốc châu Á Thái Bình Dương

  • hơn 45 tuổi

  • có lối sống ít vận động

Nếu một bác sĩ xác định rằng một người bị tiền tiểu đường, họ sẽ khuyên rằng cá nhân đó thực hiện các thay đổi lành mạnh có thể lý tưởng ngăn chặn sự tiến triển của bệnh đái tháo đường loại 2. Giảm cân và có chế độ ăn uống lành mạnh hơn thường có thể giúp ngăn ngừa bệnh.

Mối quan hệ Insulin và bệnh đái tháo đường

Các bác sĩ không biết nguyên nhân chính xác của bệnh tiểu đường loại I. Bệnh tiểu đường loại 2, còn được gọi là kháng Insulin , có nguyên nhân rõ ràng hơn.

insulin-la-gi-insulin-va-benh-tieu-duong-insulin-glucose

Insulin cho phép đưa glucose từ tiêu hóa vào các tế bào trong cơ thể để cung cấp năng lượng. Kháng insulin thường là kết quả của chu kỳ sau:

  1. Một người có gen hoặc môi trường khiến nhiều khả năng họ không thể tạo ra đủ insulin để “vận tải” lượng glucose họ ăn.

  2. Cơ thể cố gắng tạo thêm insulin để xử lý lượng đường trong máu dư thừa.

  3. Tuyến tụy không thể theo kịp nhu cầu gia tăng và lượng đường trong máu dư thừa bắt đầu lưu thông trong máu, gây ra tác hại.

  4. Theo thời gian, insulin trở nên kém hiệu quả hơn trong việc đưa glucose vào tế bào và lượng đường trong máu tiếp tục tăng.

Trong trường hợp bệnh tiểu đường loại 2, tình trạng kháng insulin diễn ra dần dần. Đây là lý do tại sao các bác sĩ thường khuyên thực hiện thay đổi lối sống trong một nỗ lực để làm chậm hoặc đảo ngược chu kỳ này.

Các biến chứng khi mắc tiểu đường

Bệnh tiểu đường là một tình trạng nghiêm trọng, mãn tính. Theo Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ (ADA), tình trạng này là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ bảy ở Mỹ

bien-chung-nguy-hiem-benh-tieu-duong

Mặc dù bản thân bệnh tiểu đường có thể kiểm soát được, nhưng các biến chứng của nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày và một số có thể gây tử vong nếu không được điều trị ngay lập tức.

Biến chứng của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • bệnh răng miệng

  • vấn đề về mắt và giảm thị lực

  • vấn đề về chân, bao gồm tê, dẫn đến loét và vết thương và vết cắt không được điều trị

  • bệnh tim

  • tổn thương thần kinh, chẳng hạn như bệnh thần kinh tiểu đường

  • đột quỵ

  • bệnh thận

Trong trường hợp bệnh thận, biến chứng này có thể dẫn đến suy thận, tích nước khi cơ thể không thải nước đúng cách và một người gặp khó khăn trong việc kiểm soát bàng quang.

Thường xuyên theo dõi nồng độ glucose trong máu và kiểm soát lượng glucose có thể giúp mọi người ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm hơn của bệnh tiểu đường Type 2.

Đối với những người mắc bệnh tiểu đường Type 1, dùng insulin là cách duy nhất để kiểm duyệt và kiểm soát ảnh hưởng của tình trạng này.

Mẹo tự theo dõi để kiểm soát bệnh tiểu đường

Tự theo dõi lượng đường trong máu là rất quan trọng để kiểm soát đái tháo đường hiệu quả , giúp điều chỉnh lịch trình bữa ăn, hoạt động thể chất và khi nào nên dùng thuốc, bao gồm cả insulin.

Mặc dù các máy đo đường huyết tự giám sát (SMBG) khác nhau, nhưng nhìn chung chúng sẽ bao gồm một máy đo và que thử để tạo ra số đọc và một thiết bị cho phép chích vào da để lấy một lượng máu nhỏ.

Xem thêm: Cách thử tiểu đường tại nhà

Phòng ngừa và Điều trị bệnh tiểu đường

Lối sống lành mạnh để phòng chống và điều trị tiểu đường

an-uong-benh-dai-thao-duong

Nếu bác sĩ chẩn đoán một người mắc bệnh tiểu đường loại 2, họ thường sẽ khuyên bạn nên thay đổi lối sống để hỗ trợ giảm cân và sức khỏe tổng thể.

Một bác sĩ có thể giới thiệu một người mắc bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường đến một chuyên gia dinh dưỡng. Một chuyên gia có thể giúp một người mắc bệnh tiểu đường có lối sống năng động, cân bằng và kiểm soát tình trạng này.

Các bước mà một người có thể thực hiện để thực hiện lối sống với bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Ăn một chế độ ăn nhiều thực phẩm tươi, bổ dưỡng, bao gồm ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, protein nạc, sữa ít béo và các nguồn chất béo lành mạnh, chẳng hạn như các loại hạt. Thử tìm hiểu chế độ ăn keto tại đây

  • Tránh các thực phẩm nhiều đường cung cấp nhiều calo nhưng lại ít các chất và vi chất khác, chẳng hạn như soda ngọt, thực phẩm chiên và món tráng miệng nhiều đường.

  • Không uống quá nhiều rượu hoặc giữ mức tiêu thụ ít hơn một ly mỗi ngày đối với phụ nữ hoặc hai ly mỗi ngày đối với nam giới.

  • Tham gia ít nhất 30 phút tập thể dục mỗi ngày vào ít nhất 5 ngày trong tuần, chẳng hạn như đi bộ, thể dục nhịp điệu, đi xe đạp hoặc bơi lội.

  • Nhận biết các dấu hiệu của lượng đường trong máu thấp khi tập thể dục, bao gồm chóng mặt, nhầm lẫn, yếu và đổ mồ hôi.

Xem thêm: Cách tập thể dục phù hợp cho người tiểu đường

Mọi người cũng có thể thực hiện các bước để giảm chỉ số khối cơ thể (chỉ số BMI)  điều này có thể giúp một số người mắc bệnh tiểu đường loại 2 kiểm soát tình trạng mà không cần dùng thuốc.

Sử dụng insulin

Những người mắc bệnh tiểu đường loại I và một số người mắc bệnh tiểu đường loại 2 có thể cần sử dụng insulin để giữ cho lượng đường trong máu của họ không quá cao.

Có nhiều loại insulin được bán trên thị trường, và hầu hết được nhóm theo thời gian tác dụng của chúng kéo dài. Có các loại thuốc tiêm nhanh, thường xuyên, trung gian và tác dụng dài.

Một số người sẽ sử dụng thuốc tiêm insulin tác dụng dài để duy trì lượng đường trong máu thấp liên tục. Một số người có thể sử dụng insulin tác dụng ngắn hoặc kết hợp các loại insulin. Dù là loại nào, một người thường sẽ kiểm tra mức đường huyết của họ bằng cách sử dụng que thử tiểu đường

Phương pháp kiểm tra lượng đường trong máu này bao gồm sử dụng một máy di động đặc biệt gọi là máy đo đường huyết. Một người mắc bệnh tiểu đường loại I sau đó sẽ sử dụng việc đọc mức đường trong máu của họ để xác định lượng insulin họ cần.

Tự giám sát là cách duy nhất một người có thể tìm ra mức đường trong máu của họ. Giả sử mức độ từ bất kỳ triệu chứng thực thể nào có thể nguy hiểm trừ khi một người nghi ngờ glucose rất thấp và nghĩ rằng họ cần một liều glucose nhanh chóng.

Bao nhiêu là quá nhiều?

Insulin giúp những người mắc bệnh tiểu đường sống một lối sống năng động. Tuy nhiên, nó có thể dẫn đến các tác dụng phụ nghiêm trọng, đặc biệt là nếu một người sử dụng chúng quá nhiều.

Insulin quá mức có thể gây hạ đường huyết, hoặc lượng đường trong máu cực thấp và dẫn đến buồn nôn, đổ mồ hôi và run rẩy.

Điều cần thiết là mọi người đo insulin cẩn thận và ăn một chế độ ăn phù hợp giúp cân bằng lượng đường trong máu càng nhiều càng tốt.

Các loại thuốc khác

Lưu ý: Đây là thông tin các loại thuốc mà tác giả chọn lọc tại Hoa Kỳ, có thể chưa có tại Việt Nam. Người đọc nên tìm đến bác sĩ để được tư vấn chính xác

Ngoài insulin, các loại thuốc khác có sẵn có thể giúp một người kiểm soát tình trạng của họ.

Metformin

Đối với bệnh tiểu đường loại 2, bác sĩ có thể kê toa metformin ở dạng thuốc viên hoặc dạng lỏng.

Nó góp phần vào:

  • hạ đường huyết

  • làm cho insulin hiệu quả hơn

Nó cũng có thể giúp giảm cân. Có một trọng lượng khỏe mạnh có thể làm giảm tác động của bệnh tiểu đường.

Cũng như bệnh tiểu đường, một người cũng có thể có những rủi ro sức khỏe khác, và họ có thể cần dùng thuốc để kiểm soát những điều này. Một bác sĩ sẽ tư vấn cho cá nhân về nhu cầu của họ.

Thuốc ức chế SGLT2 và chất chủ vận thụ thể GLP-1

Năm 2018, những hướng dẫn mới của Hoa Kỳ cũng đề nghị kê đơn thuốc bổ sung cho những người bị:

  • Bệnh tim mạch xơ vữa động mạch

  • Bệnh thận mãn tính

Đây là những chất ức chế natri-glucose cotransporter 2 (SGLT2) hoặc chất chủ vận thụ thể peptide-1 giống glucagon (GLP-1).

Đối với những người mắc bệnh tim mạch xơ vữa động mạch và nguy cơ suy tim cao, các hướng dẫn khuyên các bác sĩ kê toa thuốc ức chế SGLT2.

Chất chủ vận thụ thể GLP-1

Hoạt động bằng cách tăng lượng insulin cơ thể sản xuất và giảm lượng glucose đi vào máu. Nó là một loại thuốc tiêm. Mọi người có thể sử dụng nó với metformin hoặc riêng biệt. Tác dụng phụ bao gồm các vấn đề về đường tiêu hóa, chẳng hạn như buồn nôn và chán ăn.

Thuốc ức chế SLGT2

Là một loại thuốc mới dạng uống để hạ đường huyết. Chúng hoạt động riêng biệt với insulin và chúng có thể hữu ích cho những người chưa sẵn sàng bắt đầu sử dụng insulin.. Tác dụng phụ bao gồm nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và sinh dục và nhiễm toan ceto.

 

Bất cứ ai nghi ngờ mình bị tiểu đường nên đến gặp bác sĩ.

 

 

Comments

Related posts

Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị đau thắt lưng cột sống

Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị đau thắt lưng cột sống

Cột sống thắt lưng có cấu trúc phức tạp dễ bị chấn thương và đau hơn các khu vực khác. Cùng tìm hiểu các triệu chứng, phân loại, chẩn đoán và điều trị đau thắt lưng cột sống
Điều trị đau thắt lưng bằng phương pháp không phẫu thuật

Điều trị đau thắt lưng bằng phương pháp không phẫu thuật

Mục tiêu của điều trị đau thắt lưng không phẫu thuật (điều trị nội khoa) là giảm đau, tuy nhiên những phương pháp điều trị này sẽ không làm thay đổi nguyên căn của cơn đau.
Đau thắt lưng - Quy trình chẩn đoán nguyên nhân chính xác nhất

Đau thắt lưng - Quy trình chẩn đoán nguyên nhân chính xác nhất

Chẩn đoán cho bệnh nhân đau thắt lưng không chỉ liên quan đến các triệu chứng mà nó còn rất quan trọng trong việc hướng dẫn điều trị. Từ những thông tin này bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán về nguyên nhân của cơn đau.
Hãy xây dựng thói quen lành mạnh cho trẻ ngay từ tuổi mẫu giáo

Hãy xây dựng thói quen lành mạnh cho trẻ ngay từ tuổi mẫu giáo

Một số nghiên cứu mới cho thấy việc dạy trẻ mẫu giáo về thói quen lành mạnh có thể làm giảm các nguy cơ về béo phì và các bệnh tim sau này trong cuộc sống của chúng.
Ăn chay - Lợi và hại dưới góc nhìn của khoa học phương Tây

Ăn chay - Lợi và hại dưới góc nhìn của khoa học phương Tây

Hiện nay, việc ăn chay đã trở nên hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn. Tuy nhiên không nhiều người hiểu rõ về cả lợi ích cũng như những rủi ro của việc ăn chay.
7 thói quen để kéo dài tuổi thọ của người Nhật Bản

7 thói quen để kéo dài tuổi thọ của người Nhật Bản

Cả đàn ông và phụ nữ Nhật Bản đều đứng đầu trong xếp hạng tuổi thọ con người .Cùng khám phá xem bí quyết kéo dài tuổi thọ của người Nhật là gì.